Neerlandpark wint Beter Buurtgroen Award 2013

Het Antwerpse Neerlandpark heeft de Beter Buurtgroen Award 2013 gewonnen. Hiermee belonen VLAM en VVOG groenprojecten die met de expertise van een buurtgroenspecialist, een professionele tuinaannemer, werden gerealiseerd. Neerland is om meerdere redenen een voorbeeldproject. Aanvankelijk was het terrein op het gewestplan ingekleurd als woonuitbreidingsgebied en kon het helemaal bebouwd worden. De stad besliste echter om een BPA te maken waardoor het terrein grotendeels als open ruimte voor natuur en groene recreatie bestemd werd: nauwelijks drie hectare werd gereserveerd voor bouwontwikkeling, terwijl voor de parkzone 23 hectare werd voorzien, waarvan 9 hectare natuurreservaat.
 
Het uitgangspunt was dat het een park moest worden waar men al wandelend en spelend op verschillende plekken iets heel bijzonders tegenkomt, en waar de bestaande natuur alle kansen krijgt om zich verder te ontwikkelen. De ontwerpers – de studiebureaus Grontmij en Fris in het Landschap – hebben optimaal gebruik gemaakt van de specifieke kenmerken en de hydrologische en ecologische toestand van het gebied. Bestaande natuurlijke en landschappelijke elementen, zoals de antitankgrachten, oude bomputten en een klei-ontginningsput, een verwilderde boomgaard en diverse bosjes, kregen in het nieuwe park een prominente rol als natuurlijke zones en speelnatuur. Ook de bestaande recreatieve functies, zoals een voetbalveld, een skateramp, lokalen van de jeugdbeweging, een hondenweide, volkstuintjes en een fietspad, zijn op een voorbeeldige manier geïntegreerd in het nieuwe park.
 
 
Een belangrijk aspect bij de ontwikkeling van het park was de waterhuishouding. Gezien de regelmatige problemen van wateroverlast was de uitdaging om in het park voldoende ruimte voor waterbuffering te voorzien voor de nieuwe woonuitbreiding, de aanpalende KMO-zone, het oppervlaktewater, het kwelwater en het oppervlaktewater. Al het water wordt op een natuurlijke manier gebufferd. Het wordt vertraagd afgevoerd en gezuiverd binnen het terrein. Dit komt niet alleen de natuurontwikkeling ten goede, maar biedt ook fantastische speelmogelijkheden. Dat is een prachtig voorbeeld van multifunctionele ‘Groene Infrastructuur’, het nieuwe sleutelwoord in het natuur- en klimaatbeleid van de Europese Unie.
 
Er werd ook bijzondere aandacht besteed aan de duurzaamheid. Zo bestaat het beton van de paden uit gerecycleerd materiaal, de houten speelelementen zijn van robiniahout, de afsluitingen van kastanjehou, FSC-hout voor banken, tuinhuizen... Heel het park is insecticiden- en pesticidenvrij, inclusief de volkstuinen. Alle grond afkomstig van de bufferbekkens en rioleringswerken werd op het terrein zelf gebruikt.
 
Ook de manier waarop de (recent afgeschafte) AG Stadsplanning de regie voerde bij de voorbereiding en de ontwikkeling van het park én waarop omwonenden en gebruikers van het park bij het project werden betrokken, kan als een voorbeeld gelden. Het is de bedoeling om gebruikers en buurtbewoners ook in de toekomst actief bij de uitbouw en het beheer van het park te betrekken. De realisatie van dit soort park stopt immers niet bij de aanleg.
 
Ontwerp: Grontmij, Stationsstraat 51, Mechelen en Fris in het landschap, Monterreystraat 28, Gent
Aannemer en buurtgroenspecialist: nv Soga, Aven Ackers 14, Beveren