18.04.2019 - Nieuwe projectoproepen ‘Proeftuinen Ontharding’, groendaken en vergroeningsprojecten

De Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw lanceert een nieuwe projectoproep voor onthardingsprojecten, de aanleg van groendaken en vergroeningsprojecten. Overheden, (burger)verenigingen, organisaties, bedrijven en scholen kunnen tot en met 15 mei 2019 een subsidieaanvraag indienen. Voor elk van de drie projectoproepen is vijf miljoen euro voorzien.
 

Projectoproep ‘Proeftuinen ontharding’

Met de tweede projectoproep ‘Proeftuinen Ontharding’ worden initiatieven die ontharding van de bodem (het wegnemen van beton, asfalt of gebouwen) verder gestimuleerd en ondersteund. De omslag in het ruimtegebruik moet mee het hoofd bieden aan de maatschappelijke uitdagingen zoals klimaat, watertekort en -overlast, demografie, mobiliteit en energie. Via projecten met ontharding zetten de Vlaamse Regering en de initiatiefnemers in op het klimaatrobuuster en leefbaarder maken van onze regio en nabije omgeving, en het versterken van de lokale of bovenlokale open ruimte.
Overheden, verenigingen, organisaties, bedrijven en scholen kunnen een beroep doen op inhoudelijke expertise, communicatie en subsidies. De subsidieoproep is dus niet voor particulieren bedoeld. Zij kunnen wel een project met een collectief belang indienen dat voldoet aan de gestelde voorwaarden wanneer ze zich verenigen in een vzw of feitelijke vereniging. De subsidie kan tot 75% van de kosten dekken, met een maximumsubsidie van 250.000 euro.
 
Drie thematische deeloproepen onthardingsprojecten
 
1. ‘School en omgeving’: ontharden voor een kwalitatievere school en omgeving
Bij een onthardingsproject voor ‘school en omgeving’ heb je een concrete ontharding voor ogen die inzet  op het klimaatrobuuster maken en het verhogen van de omgevingskwaliteit van scholen. 
 
Enkele voorbeelden:
• Een school wil haar parkeerterrein of speelplaats ontharden en zo de kwaliteit en biodiversiteit op en rond haar terreinen verhogen;
• Een hoger onderwijsinstituut zet in op het ontharden van zijn terreinen en wil deze ook openstellen om zo het tekort aan publiek groen op te vangen;
• Een burgerinitiatief van ouders engageert zich samen met de school en buurt om de schoolomgeving leefbaarder en verkeersveiliger maken en werkt samen met de gemeente een actieplan uit voor het ontharden van de schoolstraten;
• Een gemeente wil overgaan de mobiliteit rond een school reorganiseren en onthardt hiervoor de straat voor de school volledig.
 
2. ‘Ruimte voor water’: ontharden voor meer ruimte voor water
Bij een onthardingsproject ‘ruimte voor water’ heb je een concrete ontharding voor ogen die inzet op het klimaatrobuuster maken van bebouwde gebieden door meer ruimte te geven aan water via het realiseren van effectieve ontharding op het terrein. 

Enkele voorbeelden:
• Een terrein koppelt zich af van het rioleringsnetwerk en creëert via ontharden voldoende ruimte voor wateropvang en infiltratie, en de natuurlijke zuivering van afvalwater;
• Een gemeente wil een woonuitbreidingsgebied in overstromingsgevoelig gebied herbekijken of schrappen en herbestemmen naar open ruimte (en onthardt hiervoor enkele bestaande constructies in het gebied). Hiervoor zet ze in op coalitievorming en een interactief proces met de eigenaars en de buurt;
• Bedrijven op een bedrijventerrein in watergevoelig gebied willen hun parkeervoorzieningen delen en samen clusteren waardoor meer ruimte vrijkomt voor water ten voordele van het terrein zelf en/of voor een lager gelegen woonbuurt het risico op wateroverlast verlaagt.
 
3. ‘Weg weg’: ontharden voor meer mobiliteit met minder wegen en het reduceren van verharding voor weginfrastructuur
Bij een onthardingsproject ‘weg weg’ heb je een concrete ontharding voor ogen die inzet op een meer klimaatvriendelijke en CO2-arme mobiliteit via het realiseren van effectieve ontharding van weginfrastructuur.  
Bijvoorbeeld
• Een bedrijventerrein wordt gereorganiseerd waarbij verschillende wegen en asfaltoppervlakken zullen worden onthard en er meer aandacht is voor voorzieningen voor de fiets en openbaar vervoer of voor ecologische connectiviteit binnen een groter geheel;
• Een gemeente hertekent het profiel van een steenweg en schrapt enkele baanvakken waarbij meer aandacht gaat naar veilige ruimte voor fietsers en het introduceren van grachten, wadi’s en laanbomen;
• Landbouwwegen worden onthard tot een tweesporenweg of volledig weggenomen, vb. ter versterking van openruimteverbindingen binnen het landbouwareaal.
 
 

Subsidies voor groendaken en groengevels

Voor de aanleg van groendaken en groengevels kunnen lokale overheden, organisaties en verenigingen een projectsubsidie aanvragen. Enkel projecten die leiden tot een netto toename van groendaken en/of groengevels met een minimum oppervlakte van 150 m² komen in aanmerking. Deze toename kan op verschillende locaties gerealiseerd worden binnen één projectaanvraag. De minimumoppervlakte per locatie voor een groendak bedraagt 15 m², voor een groengevel 8 m².
De aan te leggen groendaken en groengevels moeten voldoen aan volgende voorwaarden: 
• de substraatlaag van een extensief groendak is minstens 10 cm dik en van een intensief groendak minstens 20 cm;
• de vegetatielaag van een groendak bestaat voor minstens 30% van de oppervlakte uit andere planten dan sedum en minstens uit 5 verschillende plantensoorten;
• de vegetatie van de groengevels bestaat uit minstens 5 verschillende plantensoorten;
• indien een irrigatiesysteem is voorzien bij gevelgebonden systemen, dan moet dit systeem gebruik kunnen maken van regenwater;
• groendaken en gevelgebonden groengevels moeten worden aangelegd door een aannemer.
Lokale overheden, verenigingen en organisaties kunnen een subsidie aanvragen. Burgers die samen een project zullen uitvoeren, kunnen als vereniging een subsidieaanvraag indienen.  Wanneer lokale overheden, verenigingen of organisaties samen of in samenwerking met burgers een project zullen uitvoeren, kunnen ze een subsidieaanvraag indienen zonder dat daarvoor een formele structuur is opgezet. 
De subsidie bedraagt maximaal 250.000 euro per project en maximaal 75% van de totale projectkost excl. btw na aftrek van andere Vlaamse subsidies voor hetzelfde project.
 

Subsidie voor lokale vergroeningsprojecten

Met de nieuwe projectoproep voor lokale vergroeningsprojecten ondersteunt Natuur en Bos projecten die zorgen voor meer groen in de bebouwde of natuurarme omgeving.  Dit groen zorgt onder andere voor een  verhoging van de biodiversiteit, draagt bij aan de klimaatadaptatie en -mitigatie of aan de verweving van natuur met andere functies in de omgeving. 
Lokale overheden, verenigingen, scholen, bedrijven, zorginstellingen en organisaties kunnen een project indienen. Ook samenwerkingsverbanden tussen de doelgroepen zijn mogelijk. Een project dat in samenwerking met de buurt of met partners tot stand is gekomen en sociaal verbindend is, beschikt over een extra troef. De vergroening van een plek die eerst onthard werd, komt ook in aanmerking.
De minimumoppervlakte van een locatie waarop een project wordt uitgevoerd, moet 200 m² bedragen. Een project kan meerdere locaties omvatten. Het project moet na uitvoering minstens 10 jaar in stand gehouden worden. Natuur en Bos voorziet voor deze projectoproep in totaal 5 miljoen euro. De subsidie kan tot 75% van de projectkosten dekken, met een minimumsubsidie van 15.000 euro en een maximumsubsidie van 250.000 euro.
 
Infosessies
De komende weken organiseert het Departement Omgeving in Brugge (25 april), Leuven (21 mei) en Hasselt (3 mei) infosessies over de projectsubsidie ontharding.
Op het programma staat:
• Algemene toelichting over de projectoproep ‘Proeftuinen Ontharding’ en de oproep voor ‘lokale vergroeningsprojecten’
• Plenaire vragensessie over beide oproepen
• Rondetafel gesprek voor de oproep voor onthardingsprojecten per deeloproep.
 
Alle informatie over de projectoproepen vindt u op de website van het departement Omgeving.
Terug naar overzicht