04.12.2017 - Oostende / Werken aan de Tuinen van Stene gestart

De Tuinen van Stene, een stukje historisch polderlandschap, liggen verscholen tussen baanwinkels, een schoolcomplex, polderdorp Stene, de open Snaaskerkepolder, lintbebouwing, en 20ste eeuwse woonwijken van Oostende. Dit gebied van 35ha is vandaag nog zo goed als onbekend, maar zal in de komende jaren als onderdeel van het Groen Lint worden uitgebouwd tot één van de belangrijkste nieuwe parken van Oostende.
 
Het project werd door de Vlaamse overheid geselecteerd als Pilootproject Productief Landschap. Oostende is met de Tuinen van Stene het tweede geselecteerde pilootproject van vijf dat officieel van start gaat. De werken zijn gestart in november 2017. Het park zal toegankelijk zijn in het voorjaar van 2018.

De stad kreeg vanuit de Vlaamse overheid twee projectregisseurs toegewezen voor dit innovatieve project, nl. Marjolijn Claeys (studiebureau Voorland) en Lode Tanghe (Provincie West-Vlaanderen). Verder werd ook een kaderplan opgemaakt via het pilootproject. Het ontwerpteam bestaande uit Technum, MAAT, Jan-Willem Van der Schans en Georges Descombes/ ADR Architects maakten een plan op maat voor deze site. Er werden vier gedeeltes gedefinieerd, nl. de poldertuin, het waterweidelandschap, het akkerlandschap en het voedselplatform.
 

Stadsnabije landbouw

Platteland/landbouw worden op vandaag traditioneel strikt gescheiden van de stad. Ons voedsel wordt ver weg van de stad geproduceerd, en komt dan via de grootwarenhuizen bij ons terecht. Het pilootproject ‘De Tuinen van Stene’ gaat in tegen dit idee en zet steevast in op stadsnabije landbouw en de korte keten.
 
‘De site wordt dus geen traditioneel park, maar een innovatief park, enig in zijn soort, waarin er - zoals de naam al doet vermoeden - heel wat getuinierd wordt’, verduidelijkt schepen Jean Vandecasteele, ‘bovendien is er heel wat plaats voor natuurontwikkeling en recreatie, maar er worden vooral groenten gekweekt en ook grazende koeien en schapen, en innovatieve landbouwvormen vinden er hun plaats.’
 
Het geproduceerde voedsel wordt enkel verdeeld in de regio Oostende. Dit gebeurt o.a. via de biopluktuin waar ondertussen al 170 Oostendenaars lid van zijn. Het is een zogenaamd CSA-project: Community Supported Agriculture oftewel landbouw ondersteund door de gemeenschap. Dit betekent dat de participanten van de biopluktuin wekelijks de groenten plukken die door boer Alexander gekweekt worden.
 
Maar in de Tuinen van Stene moet niet enkel gewerkt worden. ‘Het wordt een plaats om te ontspannen en een echte ‘verblijfsplek’, een ruimte die kan dienen als openluchtklas, maar ook als plaats voor ontmoetingen. Zo zal je langsheen de biopluktuin, vervolgens doorheen de begraasde weides en zo richting Schorredijk en Stenedorp kunnen wandelen over een nieuw aan te leggen brug over het Provinciegeleed.’, schetst de schepen.
 
‘Op vandaag zijn de Tuinen van Stene nog niet gekend, maar een goeie ontsluiting met vier toegangen naar het gebied zullen daar verandering in brengen.' Er komen toegangen langsheen Chiro Vagadam, via het terrein van het Sint-Andreasinstituut, langs de brug over het Provinciegeleed aan de Schorredijk en via Steensedijk, t.h.v. de Druivenlaan. Het fietspad door het gebied wordt aangelegd i.s.m. het Sint-Andreasinstituut en loopt deels over het terrein van de school.
 

De Zwinnesteert of Hendrijksgeleen

Het park is dooraderd door een klein geleed, de Zwinnesteert. Vandaag is dit kronkelend beekje nog nauwelijks herkenbaar. Alles is bijna dichtgeslibt. De werken starten met het uitgraven van ca 15 000 m³ aarde, zodat er binnen het gebied meer water kan gecapteerd worden in functie van de klimaatsverandering. ‘We weten dat we in toekomst meer regen zullen krijgen, binnen een korte periode. Waterbuffering in het buitengebied voorkomt wateroverlast in het stedelijk weefsel’, legt landschapsarchitect Eli Devriendt uit. Het uitgraven van de Zwinnesteert heeft ook een bijzonder gunstig gevolg op natuurontwikkeling: ‘Extra water, met zachthellende oevers betekent extra potenties voor natuurontwikkeling. Ook wordt het huidige maaibeheer vervangen door grazers, wat eveneens een natuurvoordeel met zich meebrengt.'
 
De infrastructuurwerken voor de klimaatadaptatie worden mee gefinancierd via SCAPE, een Interreg twee zeeën-project. De stad Oostende werkt samen met Engelse en Nederlandse partners rond, Shaping Climate Change Adaptive Places, of hoe kunnen onze publieke Groen Ruimtes aangepast worden aan de klimaatsverandering. De infrastructuurwerken van de Tuinen van Stene worden gefinancierd voor ca. 540 000 euro.
 

Vier deelruimten

De ‘Tuinen van Stene’ zal uit vier deelruimten met een eigen sfeer bestaan.

 

POLDERTUIN

De poldertuin ligt het dichtst bij Stene Dorp en is de thuisbasis van het CSA-project. Met ruimte voor CSA (Community Supported Agriculture), landbouw gedragen door de gemeenschap. In ruil voor een bijdrage ontvang je tijdens het teeltseizoen een aandeel van de vruchten en heb je inspraak in het bedrijf. In dit deel staat ook de interactie met Stenedorp centraal. De poldertuin kan een extra stimulans zijn voor de lokale horeca, bijvoorbeeld door het organiseren van een avondzonneterras of een winterbarbecue.

 

WATERWEIDELANDSCHAP

De uitdaging is om de bestaande waterinfrastructuur van de polders ecologisch nog interessanter te maken. Er worden gradiënten aangelegd; zachte oevers zorgen voor meer biodiversiteit op de site en kunnen extra water bufferen bij heftige regenval.
 

AKKERLANDSCHAP

Dit is een zone voor innovatieve ontwikkelingen binnen het verhaal van stadslandbouw. In tegenstelling tot het CSA-project wordt er hier niet geplukt door de participanten van de biopluktuin, maar worden er nieuwe teelten uitgetest, in productie gebracht en lokaal verdeeld, bvb naar de Oostendse horeca.

 

VOEDSELPLATFORM

De achterzijde van de Torhoutsesteenweg zal aangeplant worden als groenbuffer tussen de KMO-zone en de Tuinen van Stene. Maar hier en daar is er ontwikkeling mogelijk indien dit gericht is op het voedselpark, bijvoorbeeld een verkooppunt van lokale landbouwers langs een pad voor fietsers en voetgangers, behoort tot de mogelijkheden…
Terug naar overzicht